psychodrama met bijbelverhalen

• Het verhaal van de rijke jongeling raakt mij steeds weer…
• Wat betekent dat eigenlijk, Jezus volgen?
• De jongste of de oudste zoon of zo liefdevol als de vader?
• Houdt Paulus eigenlijk wel van vrouwen?

Als je ervarend en spelend wilt werken. Als je meer bewust wilt worden van de parallellen tussen jouw levensverhaal en de levensverhalen van personen uit de bijbel. Als je de stevigheid van de bijbelverhalen uit  wilt proberen. Dan is deze groep een uitdaging voor je.

In deze groep gaan we spelend aan het werk aan de hand van verhalen en mensen uit de bijbel. De ervaring van het afgelopen jaren leert dat er in deze groep veel persoonlijk materiaal aan bod komt op een steeds weer verrassende manier. Deelnemers bereiden zelf hun verhalen of personen voor. Je bepaalt dus zelf welke verhalen en personen jij wilt uitwerken.

Duur: 15 avonden van September tot April
Groep: 8-10 personen
Leiding: Harriët van Sleen en Helen Catsburg

Aanleiding
In de Ervaringsgroep Geloven en Ervaren zijn we bezig geweest met het uitwerken van een persoon in de bijbel. De uitwerkingen worden door de deelnemers meegenomen en uitgespeeld. Een werkvorm die erg gewaardeerd wordt. Er kwamen ook vragen bij mij (Dick) om in deze vorm nog verder te werken. Dat leek mij ook erg goed om te doen.

Daarnaast ben ik aan het werk geweest met groepen jongeren in allerlei theater producties. In de producties over geloof en onze relatie met God, hebben we diepgaande gesprekken gevoerd, en ook oefeningen gedaan om te ervaren wat we met elkaar bespraken. Dat bracht me op het idee om deze vorm van werken breder toe te gaan passen. We hebben in die groepen veel met elkaar gesproken, maar vooral veel gedaan. Om theater met een boodschap te kunnen maken, is het nodig om eerst zelf diep door die boodschap heen te gaan. Dat hebben we gedaan door oefeningen, door gesprekken, door dramatiseren, door ener¬gie oefe¬ningen, zo  hebben we ons ‘weten’ verder uitgediept¬. We hebben geprobeerd om onze gesprekken aan den lijve te ervaren. Daar kwamen we een heel eind mee. Door met deze thema’s te werken, kwamen we veel nieuwe vragen tegen. Een deelneemster aan zo'n groep zei eens: 'Ik kwam hier met een paar vragen binnen, ik ga verrijkt met 10 maal zoveel vragen weer weg!'  Door de thema’s naar je leefsituatie te vertalen en ze tot een minimum terug te brengen, komen ze heel dichtbij. Naast de confrontaties en de pijn hebben we dat ook als erg bevredigend ervaren.

De Bijbel
De Bijbel is Het Boek van God. Het is voor ons bij Spectrum van groot belang daar op een eerbiedige en zorgvuldige manier mee om te gaan. Het is ook een boek met geweldige verhalen. Deze verhalen kunnen inspireren tot groei in je geloof. Bijbelstudie is daarbij een mogelijkheid. Door het dramatiseren van verhalen, gebeurtenissen of personen uit de Bijbel, kun je misschien meer leren begrijpen van de bedoelingen die God heeft in jouw leven.

Levensweg
In de Bijbel staat het verhaal geschreven van de Here Jezus. Van het begin tot het eind gaat het over Hem. Hij is tenslotte degene die voor ons de Levensweg heeft voorgedaan. Wij mogen Hem navolgen. Dat betekent dat we goed willen kijken naar  de manier waarop Hij geleefd heeft. Hoe Hij met mensen omging. Hoe Hij met Zijn Vader omging. Hoe Hij zijn leven behoudt door het juist te geven.

Symboliek
De Bijbel is rijk aan symbolen. In die symbolen zijn heel veel lagen aanwezig. Soms moet je een gedeelte eerst beter tot je door laten dringen wil je die nieuwe lagen kunnen ontdekken. Door te spelen met de verhalen kunnen soms diepere lagen zich zomaar verrassend ontvouwen.

Psychodrama
Een groep waarin je kan werken met PSYCHODRAMA. Wat is dat eigenlijk? Psychodrama zou je als volgt kunnen omschrijven:
Door het verbeelden van de werkelijkheid kun je de essentie van die werkelijkheid te pakken krijgen en ervaren.

In het oorspronkelijke Psychodrama wordt met een hoofdpersoon gespeeld die allerlei tegenrollen nodig heeft om zijn of haar vraag uit te werken. In deze groep zullen allerlei variaties gebruikt worden op deze vorm van werken. Soms zijn we met de hele groep aan het werken aan één beeld. Op een ander moment zullen we ons samen richten op de vraag van één persoon. Daarnaast kunnen we in kleine groepen werken aan het uitdiepen van een rol of het ervaren van houdingen of bewegingen. Allerlei oefeningen met spel en expressie. Als inspiratiebron gebruiken we de verhalen en personen uit de bijbel. Vandaar uit kunnen we komen tot eigengemaakte verhalen. Voor het actief meewerken is het noodzakelijk dat je thuis het één en ander voorbereidt. Je zou een persoon uit de bijbel speciaal kunnen bestuderen, of een verhaal dat je erg aanspreekt. Deze persoonlijke voorbereiding wordt dan in de groep spelend uitgewerkt. Dit spelen geeft veel mogelijkheden tot inzicht in en ervaren van de betekenis van die verhalen voor je eigen leven.

We onderzoeken die verhalen spelenderwijs. We proberen op deze manier die werkelijkheden te begrijpen en tot ons door te laten dringen. We willen ervaren hoe we onszelf verhouden tot deze verhalen en de personen die er in te voorschijn komen.

Naast het uitspelen van verhalen gaan we vooral werken aan het herkennen van gedrag van personen in die verhalen. We gaan met die mensen mee door hun leven en leren zo begrijpen langs welke wegen hun leven voert en wat dat ons nu te vertellen heeft.

Techniek
Een korte uitleg over de mogelijkheden van Drama waarmee we in de groep aan het werk zullen gaan. Het is niet nodig dat je ervaren bent met spelen of toneel. De enige voorwaarde is dat je wilt experimenteren en dat je het leuk vindt om te spelen. Onderstaande opsomming is handig om een keer door te lezen, je hoeft het niet allemaal te kunnen!

Handelen
Het woordje ‘doen’ staat centraal. Doen geeft ook de mogelijkheid om de discussie even niet op de voorgrond te laten zijn, maar om te ervaren.  Ervaren door doen. Drama is ook het in beweging zetten van wat vast is gaan zitten (situaties, gevoelens, beelden, etc). Door te doen kun je het beleven. Een verhaal over een roofoverval vertellen of aanhoren is iets anders dan het zelf beleven. Dat zelf beleven kan vanuit twee posities: je kunt het  doen, je kunt het ook ondergaan. Vandaar dat er in Drama ook iets moet gebeuren met de rollen.

Inleving in rollen
‘Ik begrijp...’ Inleving heeft heel veel te maken met leren aanvaarden en leren begrijpen. Dat betekent dus méér dan: ‘Ik kan het mij voorstellen.’  Inleven gaat veel verder. Je kruipt als het ware in de huid van de rol. Rol en persoon zijn nog niet een geworden, maar er is wel een duidelijk begrip en een mate van aanvaarding.

Identificatie met rollen
‘Ik ben... ‘Als je je identificeert erken je dat de rol waar het om gaat ook een deel van jezelf is. ‘Ik ben een moedige held.’ Zo kun je vrij ervaren hoe een bepaalde rol bij je past, of misschien hoe een hekel je er aan hebt.

Rolwisseling
‘Ik ben ook.....’ Steeds dezelfde rol gaat vervelen. Om jezelf te begrijpen in een bepaalde situatie, is het soms handig om eens vanuit een andere positie te ervaren. Daarnaast is een moedige held ook wel eens een lafaard. In rolwisseling kun je je dan identificeren met de tegenrollen.

Spiegel   
Kijken naar je eigen spel geeft de mogelijkheid om even  afstand te nemen van wat je beleeft, om er even weer nuchter naar te kunnen kijken. Als je de boel weer eens vanuit een andere positie bekijkt, kan dat je helpen er letterlijk ook een andere kijk op te krijgen.

Monoloog
Even hardop voor je uit praten heeft vaak het effect van even stilstaan bij wat er zich op dat moment in je afspeelt. Je hoeft je even niet op de ander te concentreren, je kunt gewoon even in contact komen met wat er in je om gaat.

Dubbelen 
Je verwoordt de gevoelens of gedachten van een  persoon die op dat moment aan het spelen is.  De controle of de dubbel klopt is daarbij natuurlijk noodzakelijk. Een dubbel helpt het spel te verdiepen en te versterken.

Andere mogelijkheden van Drama
Drama geeft heel veel mogelijkheden om plezier te beleven met elkaar. Dat is een belangrijk onderdeel van deze manier van werken.

Verder is het vertellen van verhalen een mooie vorm van werken met Drama. Het gaat dan om zelf bedachte verhalen of verhalen die al bestaan. Het gaat hierin om verhalen waar je door geraakt bent. Daarmee kunnen we aan het werk.

Door spelen kun je ook verwerken wat je beleefd hebt. Spelen brengt je dichter bij een verhaal of een gebeurtenis waardoor je het vaak beter leert begrijpen.

Verder kun je zelf fantaseren aan de hand van opdrachten. Fantasie is een belangrijke kracht om je motivatie te bevorderen, ook om de extra mogelijkheden binnen een situatie te verkennen. Er zijn vaak mogelijkheden die we met ‘gezond verstand’ nooit bedacht hadden. Fantasie opent vaak die mogelijkheden.

Door het spelen van verhalen of situaties maken we in een spelsituatie de mogelijkheid om op een veilige manier te beleven of opnieuw te beleven. Dan kan het zo zijn dat het gevoel dat de situatie of het verhaal eerder opleverde meer hanteerbaar wordt. Misschien zelfs beter te accepteren. Dit werkt vaak door het intensieve gebruik van je zintuigen en de grote aandacht daarvoor.

Hierboven is al iets geschreven over bewustzijn. Het inleven en werken met rollen kan je helpen om je meer bewust te worden van je manier van doen.

Doel van de groep
We willen in deze groep op zoek zijn naar de betekenis van Gods Woord in ons leven. We willen het materiaal dat ingebracht wordt overdenken. Vervolgens proberen om de betekenis van die gedeelten te ervaren door ze te verbeelden in spel. We willen op deze avonden naar onszelf kijken, om zo onze mogelijkheden te ontdekken; de ‘anderen’ zijn er tenslotte niet bij. We proberen ons bewust te worden van onze belemmeringen, zodat we opnieuw kunnen leren kiezen. We willen verantwoordelijk zijn voor ons leven, voor zover het binnen ons bereik is.

Samengevat: 
Samen werken en ervaren met Drama-vormen om zo, al doende, zicht te krijgen op de weg die ik in mijn leven te gaan heb. Oog leren krijgen voor dat wat buiten beeld is geraakt. Spelend werken en ontdekken. ‘Hoe wil ik zijn?’ en ‘Wat wil ik met mijn leven?’ en ‘Hoe verhoud ik mij tot mijzelf, mijn omgeving (men¬sen, dieren, dingen) en God?’

Voor wie? 
Voor mensen die graag willen spelen, die spelen ook spannend vinden en er toch niet voor weg lopen. Mensen die zich ook willen oriënteren op de betekenis van de bijbel voor hun leven. Mensen die samen willen zoeken. Mensen die in staat zijn verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen belemmeringen in hun relatie met God en dat ook willen. Mensen die het aandurven te ervaren en te oefenen. Als je problemen ervaart in je geloof, is dat de eerste aanleiding om verder te groeien. Problemen brengen je vaak uit je evenwicht, het is een uitdaging om een nieuw evenwicht te zoeken. Als je je vragen en je twijfels ziet als een uitnodiging om verder te groeien ben je van harte welkom. Het is niet nodig dat je ervaring hebt met theater of spel. Als je het leuk vindt is dat meer dan voldoende.

Ervaringen van ex-deelnemers
In de afgelopen jaren hebben er meerdere Psychodrama groepen gedraaid. Ik vond het erg spannend om met deze groepen te werken.  Ik ben meer overtuigd geraakt van de kracht van de verhalen uit de bijbel.  Het heeft mij gesterkt in mijn vertrouwen op God. Hij is zeker stevig genoeg om tegenaan te schoppen, om uit te proberen, om alle twijfels van alle kanten te bekijken. Hij heeft ons verhalen gegeven om Hem te leren kennen en om steeds meer onder de indruk te raken van Zijn grootheid, macht en stevigheid.  Dat is mee een reden om steeds weer met een volgende groep van start te gaan. Uit de evaluaties heb ik geleerd over de grenzen van deze methode, en vooral over de mogelijkheden. Dat nodigt uit tot verbeteren en verder bouwen aan deze methode.  Het is fantastisch om samen te spelen en zo de verhalen uit te proberen.

Omdat de ex-deelnemers het meeste recht van spreken hebben, laat ik hen nu even aan het woord:
• ‘Door de verhalen te spelen gaat  ieder woord uit de bijbel weer leven. Een dorpje wordt  weer gewoon een dorpje, een kind weer een kind en dan begrijp ik er opeens veel meer van.’
• ‘Het spelen van personen uit de bijbel confronteerde me met het feit dat ik veel op hen lijk, dat wist ik wel, maar nu realiseerde ik het mij sterker dan ooit. Soms erg confronterend.’
• ‘Op bijbelstudie denk ik steeds: ‘Laten we dit maar even uitspelen…’ 
• 'Ik had elke avond weer veel om mee bezig te zijn. Ook als anderen spelen kom je in de tegenrollen van alles tegen. Fijn die speelse afwisseling van plezier, verdriet, boosheid. ’
• ‘Ik voelde me veilig in de groep, omdat we bezig geweest zijn om te zeggen wat we op ons hart hadden tegen elkaar en tegen God. Dat veiligheid zo kan ontstaan is  voor mij een heel belangrijk leermoment geweest.

Wil je een deelnemer wat uitgebreider horen, klik dan hier voor een ervaringsverslag.

Aanmelden
Je kunt je voor deze groep aanmelden door het Contract Psychodrama met Bijbelverhalen ingevuld en ondertekend naar ons toe te sturen. Als je eerst wilt kennis maken met onze manier van werken in de leergroepen, ben je welkom op de Info-workshop.